Η κυβέρνηση πανηγυρίζει για την δήθεν «αντιστροφή του brain drain». Μόνο που υπάρχει ένα μικρό πρόβλημα: οι αριθμοί δεν συμφωνούν με το κυβερνητικό παραμύθι.
Πράγματι, ένα μέρος όσων έφυγαν την περίοδο της κρίσης έχει επιστρέψει. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι επιστρέφουν οι επιστήμονες και οι εργαζόμενοι υψηλής ειδίκευσης που έχει ανάγκη η χώρα.
Τα στοιχεία του 2025 είναι αποκαλυπτικά:
● 13.900 περισσότεροι απόφοιτοι ελληνικών ΑΕΙ εργάζονται στην Ευρώπη το 2025 σε σχέση με το 2024.
● Συνολικά 386.100 Έλληνες ηλικίας 20 έως 64 ετών ζούσαν στην Ευρώπη το 2025, αυξημένοι κατά 30.300 μέσα σε μόλις έναν χρόνο.
● Και πριν σπεύσει κάποιος να υποστηρίξει ότι στους αριθμούς αυτούς περιλαμβάνονται ανειδίκευτοι, υπάρχει μια ακόμη λεπτομέρεια που καταστρέφει το αφήγημα: μόλις 300 από τους 30.300 ήταν υποχρεωτικής εκπαίδευσης. Οι υπόλοιποι είναι τουλάχιστον δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Δηλαδή, δεν εξάγουμε απλώς εργατικά χέρια. Εξάγουμε το ανθρώπινο κεφάλαιο της χώρας.
Τα στοιχεία για τους πτυχιούχους είναι ακόμη πιο αποκαλυπτικά. 128.500 Έλληνες πτυχιούχοι ανώτατης εκπαίδευσης ζουν πλέον σε χώρες της ΕΖΕΣ — Ευρωπαϊκή Ένωση, Ελβετία, Νορβηγία, Ισλανδία και Λιχτενστάιν — αριθμός που αποτελεί τον υψηλότερο που έχει καταγραφεί ποτέ. Συνολικά, περίπου 450.000 νέοι επιστήμονες και πτυχιούχοι εγκατέλειψαν τη χώρα κατά την περίοδο της οικονομικής κρίσης, με το ποσοστό απασχόλησής τους στο εξωτερικό να αγγίζει το 85,9%.
Για ποια ακριβώς «αντιστροφή του brain drain» μιλάμε;
Και ενώ η κυβέρνηση πανηγυρίζει, η Ελλάδα το 2023 διέθεσε μόλις 1,49% του ΑΕΠ για Έρευνα και Ανάπτυξη, καταλαμβάνοντας την 15η θέση μεταξύ των 27 κρατών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Αυτή είναι η πραγματικότητα πίσω από το επικοινωνιακό αφήγημα.
Δεν έχουμε αντιστροφή του brain drain. Έχουμε μια χώρα που εξακολουθεί να χάνει το πιο πολύτιμο κεφάλαιό της: τους ανθρώπους με γνώσεις, δεξιότητες και υψηλή εξειδίκευση.
Όταν η έρευνα υποχρηματοδοτείται, όταν η αξιοκρατία υποχωρεί μπροστά στις πελατειακές σχέσεις και όταν η ελληνική οικονομία αδυνατεί να δημιουργήσει θέσεις υψηλής προστιθέμενης αξίας, οι επιχειρήσεις πνίγονται από την υψηλή φορολογία τότε ο Έλληνας επιστήμονας δεν έχει λόγο να μείνει. Γιατί το έργο του και τα προσόντα του δεν θα αμειφθούν.
Η Ελλάδα δεν στερείται μυαλών. Στερείται ενός συστήματος που μπορεί να τα κρατήσει.
Η κυβέρνηση μπορεί να πανηγυρίζει με στατιστικές. Οι αριθμοί όμως δεν χαρίζονται.
Το brain drain δεν είναι φυσικό φαινόμενο. Είναι αποτέλεσμα πολιτικών επιλογών.
Και η επιλογή της Ελλάδας του Κυριάκου Μητσοτάκη είναι η Ελλάδα να συνεχίσει να παράγει επιστήμονες με πολύ υψηλό κόστος για τους δίνει «προίκα» στην ΕΕ και σε όλο το δυτικό κόσμο.
Η κυβέρνηση μπορεί να ψεύδεται για την δήθεν επιστροφή τους.
Οι αριθμοί όμως είναι αμείλικτοι και μιλούν για συνεχόμενη φυγή.
Πηγή στοιχείων: greeceinfigures.com
